Sekaten

Nabi Muhammad S.A.W. miyos tanggal 12 sasi Mulud. Ing Ngayogyakarta miyose Kangjeng Nabi iki dipengeti kanthi upacara Garebeg Mulud.

Sekaten minangka upacara wiwitan kanggo mengeti Wiyosan Dalem Kangjeng Nabi. Adate upacara iki ditindakake saka tanggal 5 nganti tanggal 11 sasi Mulud. Pungkasane tanggal 12, ditutup kanthi Upacara Garebeg Mulud.

            Dhek jaman biyen, wiwitane agama Islam sumebar ing Tanah Jawa, salah sawijining Wali, yaiku Sunan Kalijaga, nggunakake gamelan minangka sarana kanggo narik kawigatene wong-wong supaya nglumpuk ing sawijining papan. Kanthi mengkono Kangjeng Sunan bisa paring sesorah bab agama Islam marang wong-wong kang durung ngrasuk agama Islam. Kangjeng Sunan nggunakake gamelan rong perangkat. Dening Kangjeng Sunan gamelan-gamelan kuwi diparingi asma Kyai Nagawilaga lan Kyai Guntur Madu. Wektu kuwi, wong-wong sing padha kepengin ngrasuk agama Islam, wajib ngucapake “sahadat kalimah loro” kang asale saka basa Arab “syahadatain”. Tembung “syahadatain” mau saya suwe saya owah pocapane, dadi “syakatain”. Pungkasane tembung mau dadi “sekaten” kang nganti saiki isih digunakake.

            Ing Ngayogyakarta, kira-kira sesasi sadurunge upacara Sekaten diwiwiti, Pemerintah Daerah Kotamadya nganakake pasar malem ing Alun-alun Lor. Upacara Sekaten diwiwiti tanggal 5 sasi Mulud kanthi ngusung rong perangkat gamelan, yaiku Kyai Nagawilaga lan Kyai Guntur Madu, saka Bangsal Srimanganti menyang Bangsal Pancaniti ing Kemandungan. Saka jam 16.00 nganti kira-kira jam 23.00, gamelan ditabuh lan Sri Sultan nyebar udhik-udhik. Sakwise kuwi, gamelan diusung menyang Pagongan ing Masjid Gedhe, kairing para abdi dalem sarta para prajurit kraton. Gamelan dipapanake ing Pagongan nganti tanggal 11. Ing tanggal 11 kuwi, Sri Sultan lan pengiringe tindak Pagongan saperlu midhangetake sujarahe Wiyosan Dalem Kangjeng Nabi Muhammad S.A.W. lan nyebar udhik-udhik maneh. Sakwise rampung, gamelan diusung maneh menyang kraton.

            Umume wong-wong ing Ngayogyakarta lan sakiwa-tengene pracaya yen bakal entuk ganjaran lan bakal awet enom menawa melu ngramekake upacara Sekaten. Sranane, wong-wong kuwi kudu nginang sambi ngrungokake gamelan ing ngarep Bangsal Pancaniti utawa ing Pangongan, mligine ing tanggal 5 sasi Mulud, dina kapisan upacara Sekaten. Mula, wektu kuwi akeh wong bakul suruh saubarampene ing Kemandungan, Alun-alun Lor, lan ing ngarep Masjid Gedhe. Wektu kuwi uga, para tani bisa nenuwun marang Gusti Allah supaya panene kasil. Kanggo ngatonake tekade anggone nenuwun mau, para tani tuku pecut kang bakal digawa bali lan disinggahake ing ngomahe.